Iedere lente herhaalt zich hetzelfde patroon. Zodra de temperatuur stijgt, trekken padden, kikkers en salamanders massaal richting hun voortplantingswater. Deze jaarlijkse paddentrek (grofweg van half februari tot half april) is een indrukwekkend natuurfenomeen.

Maar het is ook een kwetsbaar moment. Want tussen overwinteringsplek en voortplantingswater ligt steeds vaker een weg of bouwlocatie.

Van noodmaatregel naar blijvende faunatechniek

Vrijwilligers zetten jaarlijks honderdduizenden amfibieën veilig over. Toch blijkt uit onderzoek dat zonder beschermende maatregelen circa de helft van de padden het voortplantingswater niet bereikt wanneer er wegen in hun migratieroute liggen (bron: RAVON). Tijdelijke hulp is waardevol, maar op veel locaties is een structurele oplossing noodzakelijk. Daar komt amfibiekering in beeld.

Wat is een paddenscherm of amfibiekering?

Een paddenscherm, ook wel amfibiekering of amfibie geleidingsscherm genoemd, voorkomt dat amfibieën de weg op lopen en geleidt ze veilig naar een amfibietunnel.

Bij Arfman bestaat een paddenscherm uit:

  • Een HDPE-plaat van 2 mm dik (duurzaam, glad kunststof)
  • Montage tegen houten palen, hart-op-hart 1,5 meter
  • 10 cm ingegraven in de bodem
  • 40 cm boven maaiveld gemonteerd

Deze maatvoering sluit aan bij landelijke richtlijnen voor faunavoorzieningen. Het gladde HDPE-materiaal voorkomt dat amfibieën grip krijgen en over het scherm klimmen.

Ambifiegeleidewand kunststof

Passende geleiding voor een veilige oversteek

Een scherm zonder veilige doorgang lost het probleem niet op. Daarom combineren we onze paddenschermen met amfibietunnels, die we leveren en monteren in samenwerking met ACO.

Het scherm leidt de dieren richting de tunnel, waar zij veilig onder de weg door kunnen migreren. Alleen wanneer scherm en tunnel naadloos op elkaar aansluiten, werkt het systeem zoals bedoeld.

Dat betekent: geen openingen, geen verzakkingen, geen onderkruipmogelijkheden. We kijken altijd naar de volledige migratieroute en stemmen de plaatsing daarop af. Zo ontstaat geen blokkade, maar een veilige omleiding.

Is er (nog) geen tunnel aanwezig? Dan geleiden onze paddenschermen de dieren naar speciaal ingegraven opvangsystemen die direct tegen het scherm zijn geplaatst. Vrijwilligers kunnen de amfibieën daar veilig verzamelen en aan de andere zijde van de weg weer uitzetten.

Amfibiekering bij bouwprojecten

Naast toepassing langs wegen worden amfibieënrasters steeds vaker ingezet bij bouwprojecten. Wanneer een perceel in of nabij leefgebied van amfibieën ligt, is het belangrijk te voorkomen dat dieren het werkterrein betreden. Dit kan een project namelijk behoorlijk vertragen.

Bij aanvang van een bouwproject wordt de kavel vrijgemaakt van kwetsbare diersoorten. Vervolgens plaatsen we een amfibie geleidingsscherm rondom het perceel, zodat het gebied volledig wordt afgesloten. Dit wordt vaak tijdelijk toegepast tijdens grondwerkzaamheden, maar kan ook langduriger onderdeel zijn van de inrichting.

Op deze manier maken we een project natuur-proof, zonder onnodige verstoring van populaties.

amfibieenraster

Integratie met kleinwild- en roodwildrasters

Een paddenscherm kan zelfstandig worden geplaatst, maar we integreren het ook regelmatig aan de onderzijde van een kleinwildraster of roodwildraster. Daarmee ontstaat één gecombineerd systeem dat meerdere diersoorten beschermt.

Voor provinciale wegen en grotere infrastructuurprojecten is dit vaak de meest duurzame oplossing. Het raster houdt grotere dieren tegen, terwijl de HDPE-amfibiekering voorkomt dat kleine soorten tussen de mazen door migreren.

Door systemen te combineren, ontstaat een toekomstbestendige faunavoorziening.

Waarom structurele bescherming steeds belangrijker wordt

Nederland verdicht. Er komen wegen bij, bouwprojecten breiden uit en leefgebieden raken versnipperd. Tegelijk groeit het besef dat biodiversiteit geen bijzaak is, maar een randvoorwaarde voor een leefbaar landschap.

De paddentrek maakt die spanning ieder voorjaar zichtbaar.

Wij werken al sinds 1972 aan het kaderen van het Nederlandse landschap. Wat begon bij ruilverkavelingsprojecten groeide uit tot specialistische faunatechniek. In die jaren hebben we geleerd dat effectieve bescherming nooit draait om alleen materiaal, maar om kennis van diergedrag, bodemgesteldheid en infrastructuur.

Een paddenscherm lijkt misschien een bescheiden voorziening. Maar wanneer het goed is ontworpen en correct wordt geplaatst, maakt het een groot verschil. Het voorkomt verkeersslachtoffers, beschermt populaties en zorgt dat mens en dier zich veilig kunnen blijven verplaatsen.